Waar archeologie?

Dit gedeelte vertelt meer over de grondsoorten die een archeoloog tegen kan komen. Vervolgens wordt meer verteld over onderwaterarcheologie.

Nu hebben we het gehad over het opgraven zelf, maar je zult je wel afvragen of het graven in heel Nederland hetzelfde gaat. Het antwoord daarop is erg simpel: Nee.

Een archeoloog die in het westen van Nederland graaft, moet aan heel andere dingen denken dan een archeoloog die in Zuid-Limburg bezig is. Plaatsen kunnen verschillen door: de soort grond (zand, klein of loss zoals in Limburg), of de grond nat of droog is (dit is belangrijk voor wat er over blijft). In het ene gebied staat de grondwaterspiegel ook veel hoger dan in het andere gebied. En onder natte omstandigheden blijven er veel meer organische resten (zoals hout, leren schoenen en bot) bewaard. Deze worden door het water van de zuurstof afgesloten.

Door de afwezigheid van zuurstof worden de resten niet aangetast. De bacteriën die normaal gesproken de organische resten vernietigen, kunnen in een zuurstofarme omgeving niet leven. In het westen van het land, waar het in de grond natter is, moet men dus meer oppassen dan hier in het oosten of in het zuiden., waar de grond droger is, omdat je meer organische dingen zult vinden.

Een ander punt van verschil is, hoe "oud" het landschap zelf is. Je zult geen fibula uit de Romeinse tijd tegenkomen in een gebied dat pas in de 19e eeuw is ontstaan. Zo zijn de duinen die het dichtst achter het strand liggen nog niet zo oud als het land achter de duinen. Als je in de duinen graaft, zul je dus geen oude dingen tegenkomen.

We hadden het net over het verschil tussen natte en droge gebieden, waar je niet of juist wel organische resten kunt vinden. Er bestaat ook een bijzondere vorm van archeologie: onderwaterarcheologie. Archeologen, die natuurlijk een duikbrevet hebben, gaan het water in op de plaats waar er waarschijnlijk archeologische overblijfselen liggen. Meestal betreffen deze opgravingen schepen, die lang geleden gezonken zijn., maar soms kun je andere dingen vinden wanneer het land later door water is overspoeld. De onderwaterarcheologen graven op dezelfde manier op als gewone archeologen. Ze maken dus ook gewoon tekeningen en doen metingen. De vondsten worden in mandjes naar boven getrokken, waar andere archeologen ervoor zorgen dat het goed bewaard wordt en de dingen niet direct vergaan. Onder water krijg je hetzelfde effect als in natte gebieden: de organische resten blijven onder water erg goed bewaard. Zodra je het echter uit het water haalt, kan er zuurstof bij komen en begint de vernietiging. Maar verder heb je onder water ook een hele opgraving, ook al gaat het wat moeilijker dan op het land. Het is voor de archeologen moeilijker om te communiceren dan op het land. Het gaat wel, via zendertjes en radiootjes, zodat de archeologen alsnog kunnen overleggen om tot goede resultaten te komen en hetzelfde effect bereiken als op een "gewone" opgraving.

   
(c) 2007 NJBG / University of Texas